‘Astrid, we willen dat jouw zoon een andere eindtoets maakt. In plaats van de Cito basistoets hebben we voor hem een niveautoets in gedachte. Dat is voor hem minder spannend. Ik moet het wel meteen weten, want ik moet morgen de toetsen bestellen.’ De leerkracht van groep 8 klinkt nogal gehaast door de telefoon.

Wanneer ik wil slikken merk ik dat mijn mond op standje ‘niet bijster slim’ hangt. Wagenwijd open. Dit had ik niet zien aankomen. Basistoets? Niveautoets? Wat is het verschil? Wat is het gevolg? Ik heb geen idee waar het over gaat. Minder spannend? Is dat belangrijk voor onze zoon?

We worden gedwongen om meteen te beslissen.

Vanaf groep 4 kom ik standaard iedere zes weken op gesprek op school. Was er geen eerder moment geweest voor een bespreking in de afgelopen 5 schooljaren? We worden gedwongen om over iets belangrijks dezelfde dag te beslissen. Dat voelt niet goed.

De leerkracht heeft voorbeelden van beide toetsen, dan kan ik het verschil zien en kunnen mijn man en ik het ‘s avonds samen bekijken en meteen kiezen. Ik krijg voorbeelden van toetsen mee naar huis. De basistoets is de gewone toets die iedereen maakt. Een niveautoets is dezelfde maar dan eenvoudiger opgesteld. Er zit een speciale omrekentabel achter de niveau toets, allemaal ontwikkeld door Cito. Maar niet zichtbaar. De leerkracht weet ook niet precies hoe dat werkt, zegt ze.

Thuis blader ik samen met mijn man door de toetsen. Mijn man en ik geven de voorkeur aan de basistoets maar we hebben daar geen tastbare argumenten voor. Het is duidelijk dat de leerkracht anders adviseert. We besluiten te vertrouwen op het advies van school en laten onze zoon de niveautoets maken.

Het schooladvies is gebaseerd op acht jaar basisonderwijs 

Voordat de eindtoets wordt gemaakt geeft school aan alle kinderen een schooladvies. Het advies voor onze zoon is VMBO-kader. Dat advies komt niet uit de lucht vallen, maar dat is gebaseerd op 8 jaar basisschool, zo wordt ons verzekerd. Inschrijven op het voortgezet gebeurt voordat de uitslag van de eindtoets bekend is, dus we schrijven hem in op VMBO kader.

 

Weken later komt onze zoon thuis met de uitslag van de Cito. Wat een domper. Dik onder de verwachting. Ik bel naar school. De leerkracht zegt dat ze de uitslag niet begrijpt. Ze belooft de volgende dag met onze zoon te praten. Vandaag mag ik hem zelf opvangen. Een dag later vertelt ze onze zoon opnieuw dat hij op kader thuishoort. Ze belooft hem alles uit de kast te halen om hem op kader te krijgen. Opgelucht komt hij thuis.

Thuis kunnen ouders puin ruimen, veroorzaakt door professionals.

Na een paar weken volgt er weer een telefoontje van de leerkracht. Onze zoon moet naar VMBO basis, dat heeft het VMBO besloten op basis van de toets. Je begrijpt dat ik niet kan wachten om dit nieuws zelf te vertellen aan ons kind. Aan mij ook de eer om hem vervolgens op te vangen. Fantastisch weer. Scholen komen de gemaakte afspraken niet na en maken valse beloften. Thuis kunnen de ouders puin ruimen, veroorzaakt door professionals.

Opeens denk ik aan de entreetoets van groep 7. Hij heeft die gemaakt met eindscore vergelijkbaar op kader. Ik vergelijk beide toetsen, hij heeft ongeveer hetzelfde aantal vragen goed. Het probleem van de Cito is niet het aantal vragen goed of fout, het probleem is de omrekentabel. Hij heeft bij de onderdelen telkens 60 van de 100 vragen goed, maar de omrekentabel rekent er maar 45 goed ‘omdat hij dit bij de gewone basistoets wel fout gedaan zou hebben.’

De omrekentabel rekent goede antwoorden als een fout antwoord.

Dan ga ik doen wat ik eerder had moeten doen. Ik hoef niet eens ver te zoeken. Het belang van school om de niveautoets af te nemen is meteen duidelijk. De uitslagen van de niveautoets worden niet meegenomen in de uiteindelijke CITO tabellen van school.

De niveautoets is in dit geval een trucje om de cijfers van school te manipuleren. Want hoge CITO scores lonen voor school, en de toetsuitslag van onze zoon telt niet mee. Als ik vooraf de kans zou krijgen, had ik dit uitgezocht en gevonden. Ik twijfel nog steeds of dat de reden is dat wij het pas zo laat hoorden.

School doet niet eens moeite om het recht te zetten op het VMBO.

Natuurlijk zijn er kinderen waarvoor deze niveautoets wel goed is, maar dat is bij ons kind niet het geval. Hij levert hem alleen een valse start op bij het VMBO.  School doet niet eens de moeite om het recht te zetten op het VMBO. Ik kook. Van woede, wel te verstaan. Het is weer gebeurd. Ik stond erbij, het voelde niet goed, maar ik liet het gewoon gebeuren.

Ik ben er niet op uit om onze zoon op een te hoog niveau uit te laten stromen, laat dat duidelijk zijn. Zeker op het voortgezet, ik vind het geen probleem om wat lager te starten. De puberjaren zijn al ingewikkeld genoeg. Hij komt er toch wel, hij is slim genoeg.

Het is wel een probleem dat er opnieuw valse beloften worden gedaan.  Het mooie gemiddelde van de school blijft in stand over de rug van ons kind. Daar heeft onze zoon helemaal niets aan. Erger nog, zijn zelfvertrouwen en zijn vertrouwen in het onderwijs raken nog verder beschadigd.

De toetsen en de kenners hebben er allemaal dik naast gezeten.

De toetsen en de ‘kenners’ hebben er overigens allemaal dik naast gezeten. Zoonlief doet het fantastisch, heeft het VMBO inmiddels afgesloten met een cijferlijst om jaloers op te worden. Ondanks de mensen die hem altijd onderschat, beschadigd en vernederd hebben gaat het erg goed met hem.

Een gemiddeld hoge Cito wil niet zeggen dat deze school het beste uit jouw kind haalt. Misschien laten ze kinderen met een lager niveau voortijdig uitstromen. Of manipuleren ze de cijfers zoals bij ons gedaan is. Tegenwoordig bestaat de niveautoets gelukkig niet meer.

Het inzicht blijft wel overeind. De hoge prestatiedruk die scholen voelen heeft zijn weerslag op de kinderen. Teveel kinderen raken hierdoor beschadigd. Wees voorzichtig, lieve ouders. Want het is heftig wanneer je telkens je kind bij elkaar moet rapen nadat er weer een zogenaamde professional een enorme flater heeft gemaakt.

Categorieën: Uncategorized

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *